Η αλχημεία στην 7η τέχνη

by admin

Η αλχημική εικονογραφία και οι συμβολισμοί της έχουν αποτελέσει πηγή έμπνευσης για πολλούς κινηματογραφιστές. Μπορεί να πρόκειται απλά για μερικές “πινελιές” εδώ κι εκεί για να τονιστεί η ατμόσφαιρα. Μπορεί ολόκληρη η ταινία να είναι φτιαγμένη σύμφωνα με την φιλοσοφία αυτή, ειδικά στον χώρο του πειραματικού κινηματογράφου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Holy Mountain του Alejandro Jodorowski, το οποίο βρίθει αλχημικών (και όχι μόνο) συμβολισμών. Σαν ταινία, βέβαια, δεν είναι για όλους, καθότι άκρως σουρεαλιστική, γεγονός καθόλου περίεργο, αφού ο σκηνοθέτης εκμεταλλεύτηκε τις πολύτιμες υπηρεσίες ενός βοηθού ονόματι LSD.

Μια ταινία που τείνει να «παραβλέπεται» σε σχέση με το θέμα μας, αποτελεί το ολλανδικό αριστούργημα Spoorloos (στα ελληνικά κυκλοφόρησε ως Χωρίς Ίχνος ή Η Εξαφάνιση). Με αφορμή την εξαφάνιση μιας κοπέλας και την μανιώδη αναζήτηση του φίλου της να μάθει τι απέγινε, το έργο έχει χαρακτηριστεί πολλές φορές ως μία μελέτη πάνω στην κοινοτοπία του κακού και τα άκρα που μπορεί να φτάσει κάποιος για να ανακαλύψει την αλήθεια. Κατά τη διάρκεια ενός flashback στην παιδική ηλικία του απαγωγέα, τον βλέπουμε να διαβάζει και να εμπνέεται από το Mutus Liber, αλχημικό έργο του 17ου αιώνα που έχει ερμηνευτεί από κάποιους ως το «εγχειρίδιο κατασκευής»» της Φιλοσοφικής Λίθου. Αποτελεί επίσης ένα από τα βιβλία που μελέτησε ο Carl Jung, διατυπώνοντας τη θεωρία ότι η αλχημεία αποτελεί ένα συμβολικό σύστημα ψυχολογικού επαναπροσδιορισμού. Ουσιαστικά ο απαγωγέας ακολουθεί μια σκοτεινή αντανάκλαση του Μεγάλου Έργου.

Το As Above, So Below μας δείχνει την αναζήτηση μιας αρχαιολόγου για τη φιλοσοφική λίθο στις κατακόμβες του Παρισιού. Αν και στην αρχή μοιάζει να είναι ένα ακόμα θρίλερ τύπου found footage, με όλα τα αρνητικά του είδους, η ταινία μας ανταμείβει με ένα ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό και συμβολικό ταξίδι, εμπνευσμένο από το πρώτο μέρος της Θείας Κωμωδίας (Κόλαση), η οποία -παραδόξως- παραλληλίζεται με τα τρία έργα της αλχημείας (παραδόξως, καθώς είναι γνωστό ότι ο Δάντης δεν είχε καμία εκτίμηση για αυτή).

Τέλος, το Revolver του Guy Ritchie από τη μία αποτελεί ένα καλοφτιαγμένο, αν και κάπως περίεργο, γκανγκστερικό θρίλερ. Από την άλλη, μας παρουσιάζει μια διαδικασία μετάλλαξης και υπέρβασης του εγωισμού, μέσα από σύμβολα, αναφορές και διδασκαλίες της καββαλιστικής παράδοσης.

Σχετικά άρθρα